Foto-29-11-18-15-40-18-1.jpg

Hoe leg je aan een kind uit wat autisme is?

Dit blog is geschreven door Marleen. 

 

Hoe leg je nou eigenlijk het beste uit wat autisme is?

Ik word altijd wel een beetje overvallen als ik de vraag krijg wat autisme is. Mijn oermoederkracht roept bij die vraag gelijk een inwendige ‘Red mijn kind!’-reactie uit (want de vragen komen meestal naar aanleiding van iets wat niet lekker loopt) om vooral gelijk heel duidelijk te maken hoe HARTSTIKKE leuk en lief en gezellig mijn kind is als alles loopt zoals het in zijn hoofd zit.

Als die oer-beschermkracht iets gezakt is, plopt doel 2 op: dat ik graag een algemeen, kort, duidelijk antwoord wil geven over wat autisme is. Zodat als ze dit weer aan een ander overbrengen, dit dan ook echt klopt en ik niet bijdraag aan juist meer chaos. Want ik vind de verspreiding van de kennis over autisme erg belangrijk.

Als de vraag vanuit een kind komt, voel ik de druk nog meer, want mijn doelen worden uitgebreid met doel 3: reageren passend bij de leeftijd van het kind die de vraag stelt en doel 4: heel duidelijk overbrengen dat wat in een boze bui door mijn oudste geroepen wordt, niet persoonlijk bedoeld is en het kind er hopelijk dus ook niet onzeker van wordt.

 



En toen kwam gisteren weer die vraag.

Gisteren was zo’n moment aan tafel toen de oudste (10) boos, vloekend, met de deur smijtend naar boven was gelopen met de hekkensluiter: ‘Waarom gaat Joep niet gewoon naar huis!?!’. Joep (7) was de playdate van de jongste (8). Die zei: ‘Ik heb gehoord dat hij autisme heeft. Wat voor soort heeft hij?’

Euhm…… Stilte. De jongste eet zwijgend zijn boterham. Ik twijfel. Joep blijft me vragend aankijken. Ik vraag: ‘Uit welke soorten kan ik kiezen?’. ‘Nou’, herhaalt hij: ‘welke soort autisme heeft hij?’ OK, nog steeds dezelfde vraag dus. Mijn hersens kraken. Ik weet niet zo goed hoe ik dit het beste kan uitleggen. Na 3 driftbuien van mijn oudste in het half uur dat we vanaf school naar huis vertrokken, vind ik het een hele terechte vraag (en ontzettend fijn dat hij het vraagt!), maar ik wil er dan ook een begrijpelijk antwoord op geven.

Mijn oog valt op de ansichtkaart van KOEKIE die aan de muur hangt.

Ik leg uit: ‘Er zijn niet echt verschillende soorten autisme. Alle kinderen zonder autisme zijn verschillend. Maar ook alle kinderen met autisme zijn verschillend. Kijk maar eens op deze kaart’. Hij bekijkt de kaart aandachtig en de jongste leest mee. Ik zeg: ‘Kinderen met autisme hebben sommige van deze dingen die hierop staan. Dat is bij allemaal weer verschillend’. De vriendjes bestuderen de kaart en komen samen tot de conclusie dat de boosheid van de oudste niet op de kaart voorkomt. Ik kijk goed naar de kaart en zeg: ‘Ik heb ‘m gevonden. Lees deze maar eens:’

Vertel mij van tevoren wat er gaat gebeuren. Ik houd niet zo van onverwachte gebeurtenissen’

4 vragende ogen kijken me aan. Ik vertel verder: ‘Verrassingen maken de oudste boos. Hij kwam uit school en was vergeten dat we naar de tandarts moesten. Dat was dus een verrassing voor hem en maakte hem boos, want hij wilde thuis na het eten op de laptop. Hij dacht daarna in de auto dat hij voorin mocht zitten, maar dat mocht niet, dus weer een verrassing wat hem boos maakte. Daarna thuis liep Joep op zijn spelletje af en raakte het aan, en dat maakte hem nóg bozer’.

Ik twijfel of dit een passende uitleg was.

Twee begripvol knikkende koppies. Dat geeft moed. Ik wacht in spanning af waar deze knappe koppen nu mee gaan komen. De jongste kijkt nog eens naar de kaart en zegt trots: ‘Oja mam! En dan denk ik ook deze, want hij is boos omdat zijn hoofd dan vol zit!’. Hij leest voor:

Als ik boos ben, kan dat komen doordat mijn hoofd erg vol zit… Laat mij dan maar eventjes. Alleen zijn helpt mij echt’

Wat een mooi gesprekje. Zo lief, die trotse blik dat hij zijn broer begint te begrijpen. En ik ben zo blij dat autisme altijd een heel ‘normaal’ gespreksonderwerp is geweest bij ons in huis.

‘Precies lieverd’, zeg ik, ‘dat helpt inderdaad bij hem. Hij vindt het alleen nog moeilijk om er zelf voor te kiezen om alleen te zijn als hij zich boos voelt en daarom stuur ik hem naar zijn kamer. Dat zeg ik dan een beetje bozig, maar alleen dan krijg ik het voor elkaar dat hij echt naar boven gaat en even alleen is.’

Het is weer stil aan tafel. Ik probeer een samenvatting te maken van de uitleg. ‘Dus Joep, als hij onaardige dingen zegt over jou, dan doet hij dat omdat zijn hoofd vol zit door alle verrassingen. Hij is dan niet boos op jou.’ Een begripvolle knik. Bijna direct gevolgd door: ‘Mogen we van tafel?’



Tips

  1. Wat mij echt houvast gaf, was dat ik iets op papier had wat ik kon gebruiken. Dat het in bewoordingen is geschreven die voor kinderen ook te begrijpen zijn, is erg prettig! Deze ansichtkaart van KOEKIE was voor mij dus echt helpend.
  2. Door praktische voorbeelden te noemen, waar de jongens bij betrokken waren geweest, had ik de volle aandacht van de kids.
  3. Het voelde erg fijn om uit te leggen waarom mijn zoon zo boos was en dat hij de woorden die hij dan zegt, niet persoonlijk bedoelt. Daarmee voelt het alsof ik zowel mijn zoon bescherm (hij is dus namelijk heel leuk!), als dat ik dit vriendje bescherm (dat hij weet dat het niet gemeend is).

Vraag

Ik ben erg benieuwd hoe jullie aan een kind uitleggen wat autisme is, wat bij jullie werkt en hoe de reacties van de kinderen waren. Dus hoe leg jij aan een kind uit wat autisme is?

Wil je meer van Marleen lezen? Ga dan naar de website van Autisme Houten voor mooie verhalen

Jonneke KoekhovenHoe leg je aan een kind uit wat autisme is?

Join the conversation

* Checkbox GDPR is verplicht

*

Ik ga akkoord met het privacybeleid van KOEKIE Autisme Begeleiding