“Wat is autisme eigenlijk?” Simpele vraag toch? Als je het Google vraagt, staat het antwoord binnen een seconde voor je neus.

Wat is autisme?

Je hoort of leest vaak, autisme is een:

• Informatieverwerkingsstoornis
• Pervasieve ontwikkelingsstoornis
• Contactstoornis
• en ga zo maar door….!

Maar daar worden wij niet wijzer van! We willen onze kinderen begrijpen en begeleiden en dan hebben we helemaal niks aan deze benamingen. Een echte, voor zover mogelijk, simpele uitleg, dat is wat we willen! Toch? Wat is autisme? Daar ga ik deze komende blogs antwoord op geven.

De komende weken ga ik stap voor stap deze simpele uitleg geven. Ik begin met de basis (zintuigen) en als uit jullie reacties blijkt dat die voor iedereen duidelijk is, ga ik verder uitbreiden met specifieke situaties. Hiervoor heb ik input nodig van mijn lezers, van jou dus!

Vragen over autisme

Iedereen die dit leest zit met persoonlijke vragen over autisme. Misschien heb je een kind of partner met autisme, wellicht heb je in je werk te maken met autisme of je hebt erover gehoord of gelezen en je wilt meer weten. Stel deze vragen en ik zal ze aan de hand van mijn visie op autisme uitleggen zodat je er hopelijk een antwoord op krijgt en er samen mee verder kunt.

Wat we ook vaak lezen is dat autisme een stoornis is die moeilijk te omschrijven is en dat het heel veel verschillende uitingsvormen heeft. Sommige kinderen hebben oog voor details en sommigen maken moeilijk contact of kunnen helemaal niet praten. Maar anderen praten juist bovengemiddeld of zijn juist heel sociaal. Je herkent vast wel 1 van deze kenmerken, maar HUH? Wat is autisme nou precies?

Wat is autisme? De basis: zintuigen

Laten we beginnen bij de basis van autisme… een informatieverwerkingsstoornis… Over welke informatie hebben we het dan? Het gaat over alle informatie die we via onze zintuigen binnenkrijgen. Dus alles wat we zien, horen, proeven, ruiken en voelen.. die informatie. Mensen zonder autisme kunnen al deze informatie min of meer filteren en alleen díe informatie eruit pikken, die op dat moment, voor hen, relevant is. In de supermarkt bijvoorbeeld, scannen ze de rekken opzoek naar een bepaald product, alle andere producten zijn op dat moment niet belangrijk. Dus die worden genegeerd.

Wat zorgt nou écht voor al deze enorme verschillen en waarom heet het dan allemaal autisme? Waarom is het zo moeilijk uit te leggen aan andere mensen wat autisme inhoudt en hoe zich dat bij jouw kind, partner, broer, zus of cliënt uit?

Kindertekeningen om autisme uit te leggen

Voor de uitleg gebruik ik kinder(lijke) tekeningen, om het simpel te houden en omdat ik denk dat kinderen nog heel onbevangen de wereld zien. Meestal vergroten ze in hun tekening wat indruk maakt en wat ze als bijzonder ervaren. Pas als ze ouder zijn leren ze ‘perfect’ te tekenen, binnen de lijntjes en in de juiste verhouden. Ze leren eigenlijk af om hun ervaring eerlijk en onbevangen op papier te zetten. Maar perfectionisme is toch niet realistisch? De wereld en de mensen zijn niet perfect en binnen de lijntjes en in verhouding….

Laten we even kijken naar onderstaande tekening, kinderen tekenen altijd uit verhouding, grote ogen en hele korte vingers, mond groter dan een buik en de tenen langer dan de benen. In deze tekening zie je vijf poppetjes waarvan één van de zintuigen extra groot is getekend. Dit is gedaan  om de basis van autisme uit te leggen aan de hand van de tekening. Deze kinderen en volwassenen krijgen door één of meerdere zintuigen extra informatie binnen. Maar dat verschilt per persoon, dus iemand kan extra gevoelig zijn voor geluiden en aanraking, maar totaal geen last hebben van geuren en smaken.

 “Als ik in de supermarkt ben dan hoor ik alle geluiden, maar ik let niet op alle dingen die ik zie. Ik hoor bijvoorbeeld alle piepjes van de kassa, alle geluiden die de mensen om me heen maken en daar let ik allemaal op. Daarom wil ik niet te lang in de supermarkt zijn want dan voelt het heel chaotisch. Maar ik let helemaal niet op wat ik ruik of voel of zie. Ik heb geen zin om dingen te proeven want de smaken in mijn mond zijn heel erg sterk.” Geschreven door Noa

Het feit dat personen met autisme bepaalde informatie extra sterk doorkrijgen door hun zintuigen kan soms vervelend zijn, zoals in het bovenstaande voorbeeld. Het kan ook positieve gevolgen hebben en leiden tot talenten!

Opmerkingen over autisme uitgelegd

Alleen al met deze kennis over de zintuigen kunnen we een aantal standaard opmerkingen over autisme uitleggen.

1. 1. “Kinderen met autisme houden niet van aanraking”: Er zijn genoeg kinderen met autisme die het heerlijk vinden om te kroelen, hand vast te houden, op schoot te zitten of over hun bol geaaid te worden. Met bovenstaande tekening in ons achterhoofd, zal een kind met autisme die extra informatie binnen krijgt via zijn huid, het waarschijnlijk NIET fijn vinden aangeraakt te worden, het wordt hem te veel. Stel je maar eens voor dat je in plaats van een zachte aai over je arm, geaaid wordt met schuurpapier. Dan trek je je arm snel terug toch?!
   2. “Kinderen met autisme kijken je niet aan”: Waarschijnlijk is het je met bovenstaand voorbeeld al duidelijk geworden dat al die opmerkingen over autisme nooit voor álle personen met autisme gelden. Zo ook de uitspraak over het oogcontact. Dit is wat ik het meest hoor: “Oh heeft hij autisme, dan kijkt hij je toch niet aan?”. Krijgt het kind de informatie via zijn ogen extra sterk binnen, dan zal hij zijn ogen misschien naar de grond richten of naar iets anders dat weinig beweegt en verandert. Zo kan het kind zich tenminste concentreren op wat je zegt!
   3. “Kinderen met autisme hebben moeite met eten“: Wordt het al wat duidelijker? Sommige kinderen met autisme smikkelen elke avond heerlijk van hun avondeten, sommigen niet. Heel begrijpelijk, jij eet of drinkt toch ook geen rotte appels en zure melk? De informatie (smaak) komt extra sterk binnen, zij ervaren de smaak niet op dezelfde manier als mensen zonder autisme. De smaken zijn sterker, soms pakt dat goed uit, maar soms is dat heel vies. Hoe vaker ze ervaringen hebben met die vieze smaak, hoe minder nieuwe dingen ze gaan proeven, want ze verwachten steeds weer een nieuwe negatieve ervaring. Lees ook dit gastblog met 5 goede tips over kinderen met autisme en eten.

Boekentip:

Volgende week in het Autisme blog

Volgende keer ga ik verder met de uitleg over de informatie (zintuigen) en hoe deze informatie in de hersenen verwerkt wordt.

Houd deze week deze informatie steeds in je achterhoofd en leg het ook uit aan anderen zodat je het jezelf eigen maakt. Probeer te ontdekken welke zintuigen bij jouw kind/partner/cliënt/zus/broer/kennis extra gevoelig zijn. Voor velen van jullie zal dit ook heel herkenbaar zijn en weten jullie al lang welke zintuigen extra informatie binnen krijgen.

Mijn vraag aan jou om eens over na te denken is: Op welke zintuigen ben jij zelf, of is jouw kind/partner/broer/zus/cliënt met autisme extra gevoelig? Waar kun je dat aan merken?

Lees verder:
Autisme: Hoe zit het nou écht?! Deel 2 Hersenen
Autisme: Hoe zit het nou écht?! Deel 3 Gedrag
Autisme: Hoe zit het nou écht?! Deel 4 Begeleiding
Autisme: Hoe zit het nou écht?! Deel 5 Ontwikkeling

KOEKIE Autisme Poster en uitdeel kaarten voor meer kennis en begrip voor autisme! Om op te hangen op scholen, thuis, bij verenigingen, in wachtkamers of uit te delen aan vrienden en familie

Klik hier voor meer info!